به گزارش خبرنگار تازههای اقتصاد، نخستین صندوق سرمایهگذاری ارزی کشور فعالیت خود را آغاز کرد؛ «مانا ملت» آمده است تا بخشی از منابع ارزی راکد را از سپردهگذاری و نگهداری منفعل خارج کرده و به مسیر سرمایهگذاری و تأمین مالی پروژههای ارزآور وارد کند.
بازار پول و سرمایه ایران اکنون یک ابزار تازه را در اختیار دارد؛ صندوقی که واحدهای آن به دلار تعریف شده و سرمایهگذار میتواند بدون خروج منابع از ماهیت ارزی، در یک نهاد مالی رسمی سرمایهگذاری کند. «مانا ملت» با سرمایه اولیه ۱۰ میلیون دلار آغاز به کار کرده و بانک ملت نیز ضامن نقدشوندگی آن است.
اهمیت این اتفاق تنها به تولد یک صندوق جدید محدود نمیشود. سیاستگذار اقتصادی در تلاش است بخشی از منابع ارزی موجود در اقتصاد را به سمت فعالیتهای مولد هدایت کند؛ مسیری که در صورت توسعه، میتواند از صندوقهای ارزی به انتشار اوراق ارزی و سپس تأمین مالی پروژههایی برسد که درآمد ارزی ایجاد میکنند.
شکاف پسانداز و سرمایهگذاری
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در مراسم آغاز پذیرهنویسی «مانا ملت»، کاهش سرمایهگذاری در اقتصاد ایران طی بیش از یک دهه گذشته را یکی از چالشهای اصلی اقتصاد کشور عنوان کرد. به گفته وی، در برخی مقاطع رشد خالص سرمایهگذاری، پس از کسر استهلاک، به محدوده صفر یا حتی منفی رسیده است؛ در حالی که نرخ پسانداز کشور طی سالهای اخیر حدود ۳۵ تا ۳۶ درصد تولید ناخالص داخلی بوده است. این ارقام یک مسئله مهم را نشان میدهد: اقتصاد ایران منابع قابل توجهی برای پسانداز ایجاد کرده، اما همه این منابع به سرمایهگذاری مولد تبدیل نشدهاند.
از نگاه وزیر اقتصاد، صندوقهای ارزی میتوانند بخشی از این شکاف را پوشش دهند؛ چراکه هم امکان سرمایهگذاری با ماهیت ارزی و کسب بازدهی ارزی را فراهم میکنند و هم میتوانند منابعی را که در خارج از چرخه سرمایهگذاری مولد قرار گرفتهاند، به اقتصاد بازگردانند.
از پسانداز ارزی تا پروژههای ارزآور
اما جذب منابع تنها نیمه نخست ماجراست. پرسش اصلی این است که دلارهای واردشده به صندوق در نهایت به کجا خواهند رفت؟ مدنیزاده در پاسخ به همین مسئله از «طرح ۲۰» سخن گفت؛ برنامهای برای شناسایی ۲۰ پروژه بزرگ ملی با ظرفیت ارزآوری و سودآوری بالا. بر اساس این طرح، پروژههایی در حوزههایی همچون نفت، گاز، معدن، فناوری اطلاعات و ارتباطات و انرژی میتوانند از طریق انتشار اوراق ارزی، منابع صندوقهای ارزی را جذب کنند. در این صورت، یک زنجیره جدید در بازار مالی شکل میگیرد: منابع ارزی سرمایهگذار، صندوق ارزی، اوراق ارزی و در نهایت پروژهای که درآمد ارزی ایجاد میکند.
تولد صندوق دوم نزدیک است
حجتاله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، نیز از ادامه مسیر توسعه صندوقهای ارزی خبر داد و اعلام کرد دومین صندوق ارزی تا دو هفته آینده پذیرهنویسی خواهد شد.
به گفته صیدی، صدور مجوز برای صندوقهای بیشتر نیز ادامه خواهد یافت؛ موضوعی که نشان میدهد «مانا ملت» قرار نیست یک ابزار منفرد در بازار سرمایه باقی بماند. رئیس سازمان بورس همچنین همکاری نزدیک این سازمان با بانک مرکزی را مورد تأکید قرار داد و راهاندازی صندوقهای ارزی را نمونهای از هماهنگی میان بازار پول و بازار سرمایه دانست. صیدی این روند را در چارچوب «طرح رویش» وزارت اقتصاد ارزیابی کرد؛ طرحی که هدف آن فعالسازی منابع و ثروتهای راکد و تبدیل آنها به داراییهای ارزشآفرین عنوان شده است.
بانک ملت؛ حلقه اتصال سرمایهگذار و بازار
فرشید فرخنژاد، مدیرعامل بانک ملت، در مراسم راهاندازی صندوق، بر ضرورت استفاده مولد و قابل نظارت از منابع ارزی تأکید کرد. به گفته وی، مسئله این است که منابع ارزی در یک مسیر امن و حرفهای به کار گرفته شوند و در عین حال، امکان کسب بازدهی برای صاحبان سرمایه وجود داشته باشد. بانک ملت در «مانا ملت» علاوه بر نقش اجرایی، ضامن نقدشوندگی صندوق نیز خواهد بود؛ ویژگیای که میتواند سازوکار ورود و خروج سرمایهگذاران را تسهیل کند. فرخنژاد همچنین بر استفاده از فناوری و داده برای طراحی محصولات مالی جدید تأکید کرد.
مانا ملت با حداقل ۱۰۰ دلار
افشار سرکانیان، مدیرعامل تأمین سرمایه بانک ملت هم اعلام کرد: «مانا ملت» با اندازه اولیه ۱۰ میلیون دلار و با ارز منتخب دلار فعالیت خود را آغاز کرده است. ارزش هر واحد سرمایهگذاری ۱۰ دلار بوده و حداقل سرمایهگذاری در زمان پذیرهنویسی یا نخستین سرمایهگذاری ۱۰۰ دلار تعیین شده است.
سقف مالکیت هر سرمایهگذار حقیقی یا حقوقی نیز پنج درصد کل واحدهای صندوق است؛ بنابراین با توجه به اندازه اولیه صندوق، سقف سرمایهگذاری هر شخص ۵۰۰ هزار دلار خواهد بود.
سرمایهگذاران میتوانند منابع خود را به شکل اسکناس یا حواله ارزی وارد صندوق کنند و در زمان ابطال، منابع مطابق اساسنامه و امیدنامه صندوق پرداخت خواهد شد. ۱۶۰ شعبه بانک ملت نیز خدمات مربوط به ثبت و سرمایهگذاری در این صندوق را در سراسر کشور ارائه میکنند.
اولین قدم برای بازار مالی ارزی
«مانا ملت» اکنون نخستین حلقه از زنجیرهای است که سیاستگذار امیدوار است به تدریج بزرگتر شود؛ زنجیرهای که در یک سوی آن منابع ارزی مردم و فعالان اقتصادی قرار دارد و در سوی دیگر، پروژههایی که برای توسعه خود به منابع ارزی نیاز دارند.
موفقیت این ایده در نهایت به این بستگی دارد که صندوقهای ارزی تا چه اندازه بتوانند منابع ارزی را جذب، سرمایهگذاری را واقعی و قابل نظارت و بازدهی را برای سرمایهگذار شفاف کنند. اگر این مسیر ادامه پیدا کند، بازار سرمایه ایران ممکن است به تدریج با نسل تازهای از ابزارها مواجه شود؛ ابزارهایی که در آنها دلار دیگر فقط وسیله حفظ ارزش دارایی نیست، بلکه میتواند به بخشی از چرخه تأمین مالی اقتصاد تبدیل شود.
نظر شما